سه سال است که مایکروسافت درباره نسل جدید سیستم عامل ویندوز خود صحبت میکند که آنرا لانگهورن یا شاخدراز مینامد. بمنظور آشنایی شما با این ویندوز جدید، مطلب این قسمت را به بررسی و توضیح درباره لانگهورن اختصاص داده ام تا وقتی از راه میرسد همگی آمادگی اولیه را در این مورد داشته باشیم.

اما سئوال اینجاست که چه امکانات سخت افزاری برای لانگهورن مورد نیاز است؟ تا امروز هنوز مایکروسافت به این سئوال پاسخ نداده است. با این وجود میتوان در این مورد حدس‌زد.

برای سی-پی-یو دسک تاپ میتوان به پروسسور 4 اینتل 3 گیگاهرتزی با تکنولوزی هایپرتریدینگ 530 یا بالاتر اشاره کرد. پروسسور زئون اینتل 3 گیگاهرتزی با 2 مگابایت کاشه L2 یا AMD Athlon 64 یا Sempron یا اپترون 100، 200 یا 800 در نمونه های تک یا دو هسته ای نیز وجود دارد.

 

داستان لانگهورن به ژانویه سال 2002 برمیگردد. زمانی که مسائلی پیرامون قابلیتهای لانگهورن مطرح شد، قابلیتهایی مانند WinFS، و Movie Maker2 و نمونه جدید مدیا پلییر ویندوز که البته همگی به دلیل تاخیر در ارائه لانگهورن بصورت مجزا عرضه شدند. برنامه مایکروسافت با این همه تاخیر تا زمان نگارش این مطلب آن بود که تا نیمه 2006 کار توسعه و بازسازی لانگهورن را ادامه دهد. مایکروسافت مسیری برای عرضه لانگهورن ارائه کرده است که به شکل زیر است:

 

 

سال 2005

 

سال 2006

 

سال 2007

 

 

مایکروسافت در رابطه با ارائه لانگهورن دست به بازیهای سیاسی میزند و مشخصات این ویندوز جدید را مرحله به مرحله اعلام میکند. اخیرا مایکروسافت در کنفرانس مهندسین سخت افزار مایکروسافت بنام WinHEC در سال 2005 اعلام کرد که تغییراتی در لانگهورن خواهد داد و حضار در این کنفرانس نمونه ای از نسخه پیش بتای این ویندوز را دریافت کردند.

اما چند نوع لانگهورن خواهیم داشت؟ مایکروسافت لیست آنها را به شرح زیر اعلام کرده است:

 

 

 

توجه داشته باشید که هیچکدام از این اسامی هنوز نهایی نشده اند و ممکن است تغییر کنند.

 

 

قابلیتهای بصری

لانگهورن دارای قابلیتهای گرافیکی پیشرفته ای است که بلافاصله تفاوت آنرا به ویندوز XP آشکار میسازد. زیرا گفته میشود که توانمندی شتابدهنده های سه بعدی در لانگهورن وجود دارد که جذابیت آنرا دوچندان میسازد. سیستم لانگهورن بطور خودکار قادر است تا سیستم گرافیکی خود را با کامپیوتر هماهنگ کند. اگر از آخرین مدل کامپیوتر استفاده میکنید، لانگهورن هم، سنگ تمام میگذارد و یوزراینترفیس Aero Glass را بکار میگیرد که انیمشینهای stunning، آیکونهای بر اساس گرافیک برداری (وکتور) را داراست.

اگر کامپیوتر قدرت کمتری داشته باشد یوزراینترفیس Aero Express بکار گرفته میشود که یوزراینترفیسی مانند Aero Glass ایجاد میکند که بر پایه تکنولوژیهای گرافیکی سطح XP بنا نهاده شده است.

برای کامپیوترهای ضعیفتر که آماده پذیرش لانگهورن نبوده اند نیز لانگهورن اندیشیده است و سازگاری قدیمی با یوزراینترفیس ویندوز 2000 ایجاد میکند.

نکته مهمی که باید درباره قابلیتهای صفحه نمایش لانگهورن بیاد داشته باشید آنست که آیکونهای مستندات در واقع مینی عکس خود سند است که باعث میشود تا در یک نگاه اسناد را از هم تشخیص دهید. انیمیشنهای کوچکی نیز وجود دارند که بشما کمک میکنند تا بفهمید که وقتی یک پنجره کوچک میشود کجا میرود.

 

 

قدرتمند، قابل اعتماد و امن

مایکروسافت امید بسیاری دارد تا لانگهورن را با کیفیت بالا، قابل اطمینان و البته با امنیت بالا ارائه دهد. برای رسیدن به این هدف باید مشخص شود که یوزر چگونه به ویندوز وارد میشود. مثلا ویندوز XP از نحوه ورود یوزرهای معمولی Limited User accounts و مدیر Administrator accounts سود میجوید. تجربه نشان داده است که اکثر مردم از ورودی مدیر استفاده میکنند و Limited User کمتر مورد مصرف قرار میگیرد.

ویندوز لانگهورن سیستم جدیدی بنام LUA یا Least Privileged User Account دارد که اساسا یک کد امن میباشد که اغلب کد برنامه ها عملا آنرا اجرا میکنند. وقتی برنامه های معتمد نیاز به سطح دسترسی مدیر یا ادمین داشته باشند موقتا حالت Protected Mode را اجرا میکنند. بدین ترتیب اکثر مشکلاتی که امروزه یوزرهای خانگی روی Limited User account با آن مواجه هستند حل میشود.

مانند ویندوز XP SP2 ، لانگهورن هم وقتی با عملی خطرناک مواجه میشود قالب Security Warning and Guidance را ارائه میکند. لانگهورن برخلاف Xp SP2 که فقط اخطار براساس ارتباطات اینترنتی عرضه میکند روی کدهای محلی هم عکس العمل نشان میدهد. هدف آن بوده تا یوزر احساس امنیت بیشتری بنماید.

لانگهورن از مدل جدیدی در بروزرسانی بنام hot patching سود میجوید که طی آن مایکروسافت قادر است تا هر کد بیرون هز هسته اصلی سیستم (کرنل) را بدون نیاز به راه اندازی مجدد کامپیوتر بروز نماید، مثل درایورها.

 

 

توانمندیهای عملی تکنولوژی اطلاعات

برای شرکتها که از لانگهورن در کامپیوترهای دسک تاپ سود بجویند قابلیتهای مفیدی پیش بینی شده است از جمله این توانمندیها میتوان به آشکارسازی و حذف جاسوسها یا spyware و بداندیشان یا malware اشاره کرد. مدیران شبکه همچنان قادر خواهند بود تا در هر لجظه نسبت به اسکن کامپیوترها و شبکه برای موارد مشکوک اقدام کنند. لانگهورن از سیستم فایل رمز شده EFS سود میجوید که داده ها را از گم شدن و دزدیده شدن در امان نگه میدارد. برنامه ها در لانگهورن 15 بار سریعتر از ویندوز XP ، بار و اجرا میشوند. لانگهورن دارای ابزار مدیریت، توسعه و ایجاد تصویر بهتری است.

لانگهورن با قابلیت جستجوی سریع میتواند بلافاصله کامپیوتر، شبکه و اینترنت را برایتان جستجو کند.

 

 

قابلیت اتصال

لانگهورن میتواند دیتا را بین کامپیوترها و انواع دستگاههای پرتابل سینکرون یا همزمان نماید. قابلیت سینک منجر (SyncManager) مدیریت بین نرم افزار و سخت افزار را به عهده دارد. نهایتا اینکه استاک شبکه بیسیم از دسترسی راه دور در هرجا (Anywhere Remote Access) پشتیبانی کرده و قابلیت بیشتری برای ارتباط شبکه ها ایجاد میکند.

 

 

پلاتفرم بعدی

به نظر میرسد که لانگهورن براساس پلاتفرم آولون (Avalon) که یک زیرسیستم نمایش محسوب میشود، ایندیگو (Indigo) که سرویسهای وب و پیام را پشتیبانی میکند، و مدل برنامه نویسی WinFX که براساس کد NET. میباشد، بنا خواهدشد.

 

 

سخت افزار پیشنهادی

اما سئوال اینجاست که چه امکانات سخت افزاری برای لانگهورن مورد نیاز است. تا امروز هنوز مایکروسافت به این سئوال پاسخ نداده است. با این وجود میتوان در این مورد حدس زد.

برای سی-پی-یو دسک تاپ میتوان به پروسسور 4 اینتل 3 گیگاهرتزی با تکنولوزی هایپرتریدینگ 530 یا بالاتر اشاره کرد. پروسسور زئون اینتل 3 گیگاهرتزی با 2 مگابایت کاشه L2 یا AMD Athlon 64 یا Sempron یا اپترون 100، 200 یا 800 در نمونه های تک یا دو هسته ای نیز از موارد دیگر بشمار میروند.

برای سی-پی-یو موبایل باید از پروسسور پنتیوم M اینتل 1.86 گیگاهرتزی 750 یا بالاتر نام برد و یا پروسسور AMD Turion 64 Mobile Technology یا موبایل Sempron و یا موبایل اتلون 64 را مورد توجه قرار داد.

اما چه مقدار حافظه میتواند مورد نظر باشد. جواب 512 مگابایت یا بیشتر RAM برای تمام پلاتفرمهاست.

با تمام این تفاسیر، سیاست پنهان کاری مایکروسافت امکان ایجاد تغییر تا زمان عرضه لانگهورن را برای خود باز میگذارد. اما آشنایی اولیه با این سیستم عامل جدید شاید در همین حد هم خالی از فایده نباشد.

سيستم عامل در ميان اجزاى مختلف تشكيل دهنده فناورى اطلاعات اعم از سخت افزار، نرم افزار و شبكه نقش روح را در جسم دارد. محصولى كاربردى است كه همراه سخت افزار براى استفاده ارائه مى شود. بنابراين به تعداد كليه كامپيوتر هاى موجود در يك جامعه اطلاعاتى نسخه اى از سيستم عامل وجود خواهد داشت. اما سيستم عامل هاى كنونى كه در ايران استفاده مى شوند مشكلاتى را به دنبال دارند نظير:

1) اگر ايران بنا بر تعهدات بين المللى و عضويت در سازمان تجارت جهانى و پذيرش قانون كپى رايت مجبور به پرداخت هزينه اين موارد باشد كشور سرمايه زيادى را از دست مى دهد.

2) ضعف پشتيبانى از زبان فارسى در سيستم عامل هاى فعلى وجود دارد.

3) عدم دسترسى به منابع اين سيستم عامل ها مشكلات امنيتى فراوانى ايجاد مى كند.
امروزه در جهان بر روى سيستم عاملى به نام لينوكس سرمايه گذارى هنگفتى صورت مى گيرد تا آنجا كه بنابر پيش بينى IDC بازار آن به ۷/۳۵ ميليارد دلار تا سال ۲۰۰۸ خواهد رسيد.

زيبايى لينوكس در اين نكته نهفته است كه مى تواند سيستم عامل كامل خود را به طور كامل با ياد گرفتن نحوه كدنويسى و به هم وصل كردن قطعات برنامه اى بسازد. از آنجا كه اكثر مردم زمان زيادى براى نصب قطعات برنامه اى و ساخت سيستم عامل را ندارند در نتيجه شركت هايى هستند كه اين كار ها را انجام مى دهند.

به دليل اهميت اين قضيه بسيارى از كشور هاى جهان از قبيل آلمان، انگلستان، چين، كره و ژاپن در حال مهاجرت از سيستم عامل هاى خود به سيستم عامل لينوكس هستند حتى آن را در سطح مدارس خود گسترش داده اند. در اين راستا مركز فناورى اطلاعات و ارتباطات پيشرفته شريف با حمايت و تاييد شوراى عالى انفورماتيك و شوراى عالى اطلاع رسانى مديريت طرح ملى لينوكس فارسى را بر عهده گرفته است.

هدف اصلى طرح ملى سيستم عامل لينوكس فارسى بومى سازى، رفع مشكلات پايه اى زبان فارسى در سيستم عامل لينوكس است.

دكتر خوانسارى مدير پروژه طرح ملى لينوكس فارسى مى گويد: انجام اين طرح طى يك برنامه سه ساله در اوايل سال ۱۳۸۲ شروع شد. در اين پروژه مشكلات زبان فارسى لينوكس مرحله به مرحله برطرف مى شود. اين فارسى كردن براساس استاندارد هاى داخلى كشورمان است. به عنوان نمونه صفحه كليدى كه مايكروسافت روى ويندوز گذاشته صفحه كليد اداره استاندارد كشور ما نيست. با توجه به اينكه ايران در آستانه پيوستن به سازمان تجارت جهانى است ما بايد براى هر نسخه ويندوز پول بپردازيم. در صورتى كه لينوكس اين طور نيست. حق مالكيت آن اجازه كپى و... را مى دهد.

وى در رابطه با برترى هاى لينوكس نسبت به سيستم عامل ويندوز نيز مى گويد: سورس كد اين سيستم عامل آزاد است علاوه بر اينكه در اختيار عموم است هر كسى مى تواند براساس نيازش آن را تغيير بدهد. همچنين با توجه به مالكيت هاى اشخاص سازنده اين سيستم عامل آزاد بودن سورس كد منجر شده ديگران هم بتوانند از آن استفاده كنند. در همين راستا بايد گفت ويندوز فقط سيستم عامل است ولى يك توزيع لينوكس نرم افزار هاى مختلف را به همراه دارد از نرم افزار ويرايش تصوير گرفته تا اتصال به اينترنت، برنامه نويسى و...

به هر حال بايد گفت لينوكس با ساير سيستم عامل ها شباهت هايى دارد به عنوان مثال ويندوز محدود به يك محيط گرافيكى ثابت نيست و محيط هاى گرافيكى مختلف دارد كه هر كدام ويژگى ها و زيبايى هاى خاص خودش را دارد.نسخه اى از سيستم عامل لينوكس از نظر ظاهر گرافيكى شبيه ويندوز XP2000 است. البته محيط هاى گرافيكى ديگرى نيز وجود دارد كه شباهت هايى نيز با ساير سيستم عامل ها نظير Solaris دارد.

 لينوكس و نصب نر م افزار

براساس اظهارات خوانسارى مدير پروژه لينوكس فارسى اين سيستم عامل كه بر روى همه كامپيوتر ها قابل نصب است معادل نرم افزارهاى مختلف محيط ويندوز را دارد نظير نرم افزار هاى رايت كردن سى دى و تايپ كردن و... خوانسارى در اين باره مى گويد: تطبيق نرم افزارهاى روى ويندوز بر روى لينوكس مسئله مهمى است كه البته افراد مى توانند طى آموزش هايى كه مشكل نيست به اين امر دست يابند.

به نحوى كه ما به طور آزمايشى در يك شركت خصوصى غيركامپيوتر ى كه از ويندوز استفاده مى شد سيستم عامل لينوكس را راه اندازى كرديم. تمام افراد اين شركت پس از ارائه لينوكس هم اكنون از آن استفاده مى كنند.

وى در ادامه مى افزايد: چنانچه نرم افزارى بر روى لينوكس فارسى نصب نشده باشد همانند ويندوز، سيستم عامل لينوكس قابليت نصب نرم افزار را دارد. نرم افزارهايى كه وابستگى هاى شديدى به محيط ويندوز دارند نيز در محيط لينوكس توسط windows emulator قابل اجرا هستند مثلاً Autocad، Photoshop روى لينوكس اجرا مى شوند هر چند نرم افزار هاى معادل آنها وجود دارد. اين امر نيازمند صرف انرژى، آموزش و توليد منابع و محتويات آموزشى است و احتمالاً گاهى نياز به برنامه نويسى مجدد است اما در هر صورت اين مسئله قابل حل است. وى در مورد كاربرد زبان هاى برنامه نويسى در لينوكس مى گويد: برنامه نويسان كامپيوتر مى توانند كار خود را كه برنامه نويسى با زبان هاى مختلف است انجام دهند.

در اين سيستم عامل زبان هاى جاوا، محيط دات نت، ، C++،Visual C ،C+، پاسكال، c# و... حمايت

مى شوند.

لينوكس و امنيت

صحبت از امنيت بيشتر در حوزه لينوكس نسبت به ويندوز است.يكى از دلايل در دسترس بودن كد منبع سيستم هاى متن باز است كه باعث مى شود. برنامه نويسان و كاربران مشكلات را آسان تر كشف كنند و قبل از سوءاستفاده از آنها برطرف كنند.

بنابر گفته هاى مدير پروژه لينوكس فارسى در اين راستا اصطلاحى به نام peer review به كار مى رود در واقع مرور مداوم سورس كدها توسط افرادى كه با اين پروژه هاى اپن سورس در ارتباطند. از طرفى باتوجه به اين كه قسمت زيادى از اينترنت توسط نرم افزارهاى متن باز اداره مى شود به همين دليل به جاى راحتى استفاده بيشتر بر قوى بودن تمركز شده است.

همچنين قبل از اضافه كردن قابليتى به يك برنامه متن باز مسائل امنيتى به طور كامل در نظر گرفته مى شود در صورت نبود مشكل آن قابليت در كدهاى بين المللى آن نرم افزار اضافه مى شود. علاوه بر آن عنوان شده كه سيستم هاى متن باز بيشتر براساس چندكاربره بودن، شبكه و مدل يونيكس بنا شده اند. به همين دليل ساختار امنيتى بسيار قوى دارند و اولويت اول در توسعه آنها محيط گرافيكى نبوده است هرچند با توجه به مدل توسعه متن باز و فعاليت حدود ۱۰ سال گذشته محيط هاى گرافيكى لينوكس با ويندوز رقابت مى كند.

وجود ويروس ها

در حوزه لينوكس ويروس شناخته شده اى كه منجر به صدمات جبران ناپذير و گسترده مثل ويندوز شده باشد تاكنون وجود نداشته است. درحالى كه در ويندوز وضعيت به اين صورت نيست با اين سئوال روبه رو هستيم كه آيا كاربرد بيشتر ويندوز نسبت به لينوكس باعث ظهور ويروس هايى در اين حوزه شده است؟ در پاسخ به اين سئوال خوانسارى مى گويد: گسترش استفاده از ويندوز دليلى براى زيادشدن ويروس هاى روى آن نيست. نقص در اصل معمارى ويندوز منجر شده كه ويروس نوشتن بر روى آن آسان باشد. درحالى كه معمارى لينوكس معمارى مستحكمى است. از طرفى در حال حاضر در محيط لينوكس ويروس شناخته شده اى كه گسترش پيدا كرده باشد نداريم ولى چنانچه لينوكس به عنوان كامپيوتر روى ميزى گسترش پيدا كند مطمئناً شركت هايى كه ويروس كش براى ويندوز نوشته اند به اين سمت روى خواهند آورد. هرچند در حال حاضر ويروس كش براى لينوكس وجود دارد و همچنين نرم افزارهاى ديوار آتشى (fire wall) به عنوان سپرى كه نفوذ به كامپيوتر را دشوار مى كند نيز در لينوكس بدون هيچ هزينه اى قابل استفاده است.

حضور سيستم عامل هاى مختلف

نصب همزمان سيستم عامل هاى مختلف همراه با لينوكس مشكلى ايجاد نمى كند و حتى در صورت ظهور سيستم عامل هاى ديگر به اصل اين پروژه آسيبى نمى رسد. در اين راستا خوانسارى مى گويد: ما به دنبال براندازى ويندوز در ايران نيستيم. انحصارطلبى در هر زمينه اى حتى در حوزه لينوكس منجر به عقب ماندگى مى شود. اگر افراد علاقه مند به استفاده از ويندوز هستند مشكلى وجود ندارد افراد بايد حق انتخاب داشته باشند.

بومى سازى لينوكس در سطح دنيا

هم اكنون شركت هاى بزرگى در دنيا از لينوكس استفاده مى كنند و برمبناى آن تجارت مى كنند به عنوان نمونه مى توان از شركت هاى ناول، SUN، IBM و HP نام برد. مدير پروژه لينوكس فارسى مى گويد: كشورهاى مختلفى از قبيل آلمان، اسپانيا، فرانسه، چين، مالزى و... به سمت لينوكس حركت كرده اند. صرفه جويى هاى اقتصادى كه لينوكس به همراه مى آورد احتمال سرمايه گذارى هاى عظيم بازار آينده بر روى لينوكس را زياد مى كند.

وى در ادامه افزود: تجربيات ما در زمينه لينوكس به حدى رسيده كه قدرت همكارى هاى بين المللى را با كشورهاى مختلف داريم. به نحوى كه در اسفند ماه سال گذشته در كنفرانس منطقه اى كه در اين رابطه در دمشق برگزار شده بود قرار شد كشورهاى مزبور از جمله ايران در حل مشكلات مشترك در سورس كدهاى مربوط به نرم افزارهاى مختلف همكارى داشته باشند، هرچند كه ما از آنها جلوتر بوده و اصولى تر در حال حركت هستيم. علاوه بر اين در آمريكا و كشورهاى اروپايى با كمبود نيروهاى متخصص در حوزه لينوكس و يونيكس روبه رو هستند. مواردى بوده است كه براى جذب نيروى انسانى از آمريكا با ما تماس گرفته اند.

مشكلات احتمالى

خوانسارى در رابطه با مشكلات احتمالى دانلود كردن از اينترنت مى گويد: بعيد است با مشكلى روبه رو شويم چون سورس كدها و نرم افزارهاى روى سيستم عامل در سراسر دنيا پراكنده اند.وى در رابطه با شكست احتمالى اين پروژه نيز مى گويد: من اصلاً احتمال شكست اين پروژه را نمى دهم چيزى كه آزادى، استقلال و امنيت به ارمغان مى آورد ممكن است در برهه اى از زمان به دلايل سياسى، اجتماعى حتى اقتصادى به آن توجه كافى نشود اما با گذشت زمان جايگاه خود را پيدا مى كند. اين را بايد متذكر شوم كه يكى از مهمترين دستاوردهاى استقرار چنين پروژه اى جلوگيرى از انحصارطلبى يك شركت خصوصى به نام مايكروسافت است.و اين مسئله صرفه جويى ارزى خيلى زيادى براى ايران دارد به عنوان مثال در يك شركت پنجاه نفره هر نسخه ويندوز با حدود هشتادهزار دلار خريدارى مى شود در حالى كه لينوكس فقط با شصت دلار تهيه شده و مى توان به تعداد مورد نياز تكثير كرد. در نتيجه مجبور به خروج كلان ارز، از ايران نيستيم.

هزينه نصب براى كاربران

اين پروژه تاكنون ۳۷۰ ميليون تومان هزينه در بر داشته است و براساس پيش بينى ها در اواخر سال ۱۳۸۵ به اتمام مى رسد. خوانسارى با بيان مطلب فوق افزود: قرار است كار بسته بندى، تكثير، توزيع و آموزش و پشتيبانى آن توسط شركت هاى خصوصى انجام شود كه در طولانى مدت علاوه بر كارآفرينى براى جوانان متخصص، ماندگارى آن نيز تضمين شود. اين حركت با شركت داده پردازى شروع شده است هرچند ما آماده همكارى با ساير شركت هاى بزرگ نرم افزارى داخلى در اين خصوص و انتقال فناورى به آنها هستيم بنابراين هزينه نصب اين سيستم عامل بستگى به شركت ارائه دهنده آن دارد. وى در ادامه بر اين نكته تاكيد كرد كه در مقابل قانون كپى رايت قانون كپى لفت شامل پروژه لينوكس مى شود كه اجازه تكثير، توزيع و انجام تغييرات در آن براساس مجوز بين المللى GPL ممكن مى شود و شايان ذكر است نرم افزارى كه مجوز آن GPL دارد مزيت هاى ذيل را با خود همراه دارد: هر شخصى مى تواند با هر نيت و منظورى از آن استفاده كند. در مرحله بعد كد منبع آن را بررسى و مطابق نياز خود تغيير دهد. حتى مى تواند به دوستان و نزديكان خود كپى اى از آن را اهدا كند.

در پايان خوانسارى اعتقاد دارد كه اينگونه نرم افزارها با تعاريف فوق آزاد هستند ولى مى توانند مجانى نباشند و در صورتى كه فروخته شوند، فروشنده بايد متعهد شود كه بدون دريافت هزينه اضافى كد منبع آن را در اختيار خريدار قرار دهد.

آیا میدانید فرق بین CD-RW و DVD-RAM چیست؟ DVD چیست؟ آیا اطلاعاتی درباره CD دارید؟ در این مطلب به شما میگوئیم که CD براقی که در کنار کامپیوتر خود دارید چیست و چگونه میتوانید انواع آنرا بشناسید.

CD-RW

هر چند CD-R بسیار مورد توجه قرار گرفت اما نقطه ضعف بزرگی داشت، شما نمیتوانید اطلاعات آنرا پاک کرده و آنرا مجددا مورد مصرف قرار دهید. بدین ترتیب فرمت CD-RW یا CD-ReWrite ظاهر شد که بقول بعضی ها یک فلاپی دیسک 650 مگابایتی است. هر چند که دیسکهای اولیه CD-RW در درایوهای معمولی CD-ROM قابل خواندن نبود اما این نقطه ضعف به سرعت برطرف شد. با ظهور درایوهای CD-RW که میتوانستند روی دیسکهای CD-R هم بنویسند، عمر درایوهای CD-R بسر آمد.

اکثر درایوهای CD-RW امروزی با تکنیک Packet writing از فرمت UDF یا Universal Data Format استفاده میکنند. این درایوها با سه عدد مشخص میشوند مانند 12x10x32 - عدد اول معرف سرعت نوشتن CD-R است. عدد دوم سرعت بازنویسی روی CD-RW را نشان میدهد و سومین عدد معرف سرعت خواندن است. این دیسکهای جدید در عمل بک آپ گیری در کامپیوترها مصرف بسیار خوبی دارند.

DVD

مدتها بود که صنعت ویدیو دنبال راهی بود تا با استفاده از CD بتواند نوار ویدیو را کنار بگذارد. بدین ترتیب بود که DVD یا Digital Versatile Disc متولد شد. نکته حائز اهمیت در DVD ظرفیت آنست. در حالی که CD میتواند 80 دقیقه ویدیو - 700 مگابایت دیتا نگه دارد، کمترین ظرفیت DVD معادل 4.37 گیگابایت یا دو ساعت ویدیو است و ظرفیت بالاتر 16 گیگابایت یا 8 ساعت ویدیو هم امروزه قابل دسترسی است.

DVD در دو فرمت یک طرفه (SS=SingleSide) و دوطرفه (DS=DualSide) وجود دارد. برای نمونه های DS باید DVD را برگردانید تا طرف دیگرش هم قابل خواندن شود. دیسکهای DVD بصورت تک لایه (SL=Single-Layer) و دو لایه (DL=Dual-Layer) می آیند.

DVD-ROM معادل فرمت CD-ROM در استاندارد دیتا است که میتواند 16 گیگابایت دیتا نگه دارد. DVD-RAM معادل CD-RW است و آینده بدان تعلق دارد بصورتی که بتواند جای نوار را بگیرد.

 

آیا میدانید فرق بین CD-ROM و CD-R چیست؟ VCD چیست؟ آیا اطلاعاتی درباره CD دارید؟ در این مطلب به شما میگوئیم که CD براقی که در کنار کامپیوتر خود دارید چیست و چگونه میتوانید انواع آنرا بشناسید.

CD-R ها در دو نمونه عرضه میشود:

 

1. دیسک 74 دقیقه ای که میتواند 650 مگابایت دیتا نگه دارد.

2. دیسک 80 دقیقه ای که میتواند 700 مگابایت دیتا نگه دارد.

درایوهای CD-R هم باید نوع دوم یعنی دیسک 80 دقیقه ای را ساپورت کنند اما در عمل اینطور نیست.

عملکرد دیسکهای CD-R مانند CD-ROM های معمولی است ولی به علت مواد شیمیائی خاص براقتر است. چون لیزری که در CD-I مینویسد از لیزر خواننده 10 بار قویتر است میتوان به راحتی اختلاف نوری را بین نقاطی که دیتا نوشته شده و نقاطی که دیتا وجود ندارد تشخیص داد.

روی CD-R فقط یکبار میتوان نوشت. درایوهای قدیمی CD-R در یکبار نوشتن روی آن، تمام فضا را مصرف میکرد و امکان نوشتن روی فضای خالی را نمیداد. اصطلاحا در یک Session کار را تمام میکرد و گاهی فضای بسیار زیادی از بین میرفت. این درایوها به Single-Session Drives معروف بودند. درایوهای جدید MultiSession هستند که بشما امکان میدهند تا زمانی که فضای خالی روی دیسک قرار دارد طی مراحل مختلف، دیتا را در آن بنویسید. البته در این درایوها هم اگر بخواهید میتوانید در هر مرحله عمل نوشتن را ببندید و دیگر اجازه نوشتن روی دیسک را ندهید.

درایوهای CD-R دارای دو سرعت هستند: سرعت ضبط و سرعت خواندن که ضریبی از همان سرعت 150KBps اولیه است. روی درایوهای CD-R این سرعتها را میبینید - 16x32. اولین عدد معرف سرعت ضبط و دومی نمایانگر سرعت خواندن است. ظاهر درایو CD-R مانند درایو CD-ROM است و در ویندوز هم به همان شکل نشان داده میشود و از آیکون CD-ROM استفاده میکند.

اگر بخواهید دیتا را روی CD-R بنویسید نیاز به برنامه خاصی دارید که کار Burn را برایتان انجام دهد. معمولا هر درایوی حاوی یکی از این برنامه هاست.Adaptec Easy CD Creator یکی از این برنامه هاست.

مدتی است که درایوهای CD-R جای خود را به نمونه های جدیدتری داده اند که CD-RW هستند. درایوهای CD-RW میتوانند CD-ROM های معمولی را بخوانند، CD-R ها را Burn کنند و با دیسکهای جدید CD-RW هم کار کنند.

آیا میدانید فرق بین CD-ROM و CD-R چیست؟ VCD چیست؟ آیا اطلاعاتی درباره CD دارید؟ در این مطلب به شما میگوئیم که CD براقی که در کنار کامپیوتر خود دارید چیست و چگونه میتوانید انواع آنرا بشناسید.

فرمتهای CD-ROM

CD-ROM نیز مانند هارددیسک که با یکی از فرمتهای FAT16-FAT32 یا NTFS کار میکند، نیاز به فرمت خاصی دارد که بتواند کار کند. اولین فرمت CD-ROM و قطعا فرمت CD-ROM های موسیقی، بنام CD-DA یا CD-Digital Audio میباشد که موسیقی را به نحو خاصی روی CD-ROM مینویسد، به این فرمت CD-Audio هم میگویند.

CD-Audio

این فرمت برای هر آهنگ یک تراک (track) روی CD باز میکند که طول آن بستگی به طول آهنگ دارد و متغیر میباشد. پس هر آهنگ یک تراک میگیرد. CD-Audio راهی عالی برای ذخیره موسیقی است اما چون روشی برای کنترل خطا ندارد اصلا بدرد ذخیره دیتای کامپیوتری نمیخورد. اگر چند بیت از موسیقی هنگام پخش خراب شود، تاثیر زیادی در آنچه میشنوید نخواهد داشت. اما چند بیت خراب در یک فایل کامپیوتری exe ، به معنای کار نکردن آنست.

برای ذخیره دیتا روی CD-ROM نیاز به کنترل خطاست. بدین ترتیب فرمت جدیدی برای آن بنام ISO-9660 به میدان آمد. این فرمت بنام High Sierra هم شناخته میشود اما نام معروفتر آن که عامه پسند هم میباشد فرمت CD-ROM است. اکثر CD-ROM های دیتا، از این فرمت استفاده میکنند.

CD-I

یک فرمت مخلوط بین صدا و فیلم هم بنام CD-I یا CD-Interactive وجود دارد که هدف آن بوده تا روی یک CD بتوان صدا و قیلم را با هم ذخیره کرد تا بعد با هم پخش شوند و ساخت درایوهایی برای کامپیوتر مورد نظر بوده است که بتواند CD-ROM های انواع CD-I را پخش کند.

فرمت دیگر، CD-ROM/XA است که آن هم چیزی مانند CD-I میباشد و با وجودیکه CD-ROM های کمی از آن پیروی میکنند اما اکثر درایوها آنرا ساپورت مینمایند.

سرعتهای CD-ROM

درایوهای اولیه برای CD-ROM با سرعت 150KBps (کیلو بایت بر ثانیه) کار میکرد و دیتا را از فرمت CD-Audio اولیه کپی مینمود. این سرعت برای شنیدن موسیقی عالیست اما بدرد دیتا در دنیای کامپیوتر نمیخورد. پس نیاز به افزایش سرعت احساس شد و هر افزایشی با علامت X نسبت به این سرعت اولیه مشخص گردید.

1X = 150 KBps

2X = 300 KBps

3X = 450 KBps

...

72X = 10800 KBps

هرچه سرعت بالاتر رود دیتا سریعتر منتقل میشود.

CD-R

CD-ROM ، دیسک با قابلیت یکبار نوشتن بود که هزینه تولید آن گران تمام میشد. CD-R با همان قابلیتهای CD-ROM عرضه میشود اما بسیار ارزانتر است.

CD-ROM که از طرف کارخانه پر میشد، امکانی هم به کاربر خانگی نمیداد تا CD خود را پر کند. در این مسیر تکنولوژی با ارئه نوع بخصوصی CD به نام WORM که مخفف Write Once Read Many است به کاربران خانگی امکان داد تا CD خود را در منزل پر کنند اما به علت استفاده از دستگاههای گران قیمت خیلی زود منسوخ شد.

در اواسط دهه 1990 استاندارد CD-R یا CD-Recordable معرفی شد. بدین ترتیب پای درایوهای ارزان قیمت CD Burners بمیان آمد که میتوانست دیتا را به دیسکهای مخصوص CD-R اضافه کند. هر درایو CD-ROM هم قادر بود که CD-R را بخواند و تمام درایوهای CD-R نیز میتوانستند CD-ROM ها را بخوانند.

آیا میدانید فرق بین CD-ROM و CD-R چیست؟ و یا میدانید که VCD چیست؟ آیا اطلاعاتی درباره CD دارید؟ در این مطلب به شما میگوئیم که CD براقی که در کنار کامپیوتر خود دارید چیست و چگونه میتوانید انواع آنرا بشناسید.

CD مخفف عبارت Compact Dics یا دیسک فشرده است که حدود 20 سال قبل اختراع شد تا رقیبی برای محیطهای ضبط مغناطیسی باشد. امروزه CD بعنوان اولین انتخاب برای ضبط موسیقی، ویدیو و دیتا درآمده است.

نام اولیه برای CD عبارت بود از CD-ROM که معادل بود با

Compact Disc-Read-Only Memory

اما حضور تکنولوژیهای جدیدتر در ساخت CD، نامهای دیگری مانند CD-R یا CD-RW یا DVD را به میدان آورد.

انواع CD

بدنیست که با هم نگاهی داشته باشیم به انواع نمونه های CD موجود در بازار و از CD-ROM بعنوان اولین مدل ساخته شده شروع کنیم.

CD-ROM - در اواخر 1970، فیلیپس و سونی کار روی CD را آغاز کردند و در 1980 آنرا جایگزین نمونه های ضبط مغناطیسی ساختند. این تکنولوژی برای CD صوتی عرضه شد که تمام فروشگاههای موسیقی را پر کرد و با 20 سال سن هنوز هم میتازد. سی دی های صوتی میتوانند تا 74 دقیقه صوت با کیفیت بالا عرضه کنند و با چگالی دیتای زیاد و قابلیت دسترسی به هر نقطه از اطلاعات در هر لحظه و اندازه فیزیکی کوچک، توانسته اند در مغازه های موسیقی امروزی حرف اول را بزنند. قابلیت ذخیره دیتا روی CD-ROM باعث شد تا خیلی زود درایوهای کامپیوتری آن هم به بازار بیاید.

CD-ROM چگونه کار میکند؟

دیتا در CD-ROM به کمک اثرگذاری یک لیزر قدرتمند روی یک بستر شیشه ای اصلی (master)، حک میشود یا بعبارتی سوزانده میشود.

وقتی یکبار تولید کننده CD-ROM، نمونه اصلی شیشه ای آنرا ساخت، ماشینهای گرانقیمت دست بکار شده و کپی هایی از آنرا روی مدلهای پلاستیکی ایجاد میکنند. کپی ها با پوشش فلزی منعکس کننده پوشانده میشوند و سپس برای حفاظت با لاک مخصوصی پوشش میشوند.

در CD-ROM ، اطلاعات فقط روی یک طرف دیسک نوشته میشود. ما هیچگاه CD-ROM را مانند صفحه گرامافون برنمیگردانیم.

دیتا در CD-ROM نزدیک به سطح آن نوشته میشود، نزدیک به جایی که برچسب روی آن چسبانده میگردد. بعضی ها بر این باورند که ایجاد خراش در زیر CD-ROM آنرا غیرقابل خواندن میکند. این مسئله حقیقت ندارد. اگر خراشی در زیر CD-ROM ایجاد شود با پولیش کردن آن، مشکل حل میشود، به شرطی که این خراش زیاد عمیق نباشد. میتوانید کیتهای مخصوص پولیش کاری را هم از بازار تهیه کنید. این خراشهای روی سطح فوقانی CD-ROM است که آنرا نابود میکند. پس یادتان باشد با هر قلمی روی CD-ROM ننویسید، روی آن چیزی نچسبانید و مراقب باشید در سطح آن خراشی ایجاد نشود.

درایوهای CD-ROM از یک لیزر و تعدادی آینه برای خواندن دیتای CD-ROM استفاده میکنند. پوشش فلزی CD-ROM باعث میشود تا عمل انعکاس بخوبی انجام شود لذا خراشهای موجود چون انعکاس را مختل میکند عمل بازخوانی اطلاعات با مشکل مواجه میشود. دیتا در نقطه های کوچکی در CD-ROM سوزانده میشود. CD-ROM میتواند 650 مگابایت دیتا نگه دارد.

از آنجائيكه اين نوع برنامه‌ها (worms) امروزه گسترش بيشتري يافته و بايد بيشتر از ساير برنامه‌هاي مخرب از آنها دوري كنيم، از اين رو به اين نوع برنامه هاي مخرب بيشتر مي‌پردازيم.
كرمها برنامه‌هاي كوچكي هستند كه با رفتاري بسيار موذيانه به درون سيستم رسوخ كرده، بدون واسطه خود را تكثير كرده و خيلي زود سراسر سيستم را فرا مي‌گيرند. در زير نكاتي براي جلوگيري از ورود كرمها آورده شده است.
1) بيشتر كرمهايي كه از طريق E-mail گسترش پيدا مي‌كنند از طريق نرم افزارهاي microsoft outlook و يا out look express وارد سيستم مي‌شوند. اگر شما از اين نرم افزار استفاده مي‌كنيد پيشنهاد می شود هميشه آخرين نسخه security patch اين نرم افزار را از سايت microsoft دريافت و به روز كنيد.
همچنين بهتر است علاوه بر به روز كردن اين قسمت از نرم افزار outlook سعي كنيد ساير نرم افزارها و حتي سيستم عامل خود را نيز در صورت امكان هميشه به روز نگه داريد، و يا حداقل بعضي از تكه‌هاي آنها را كه به صورت بروز درآمده قابل دسترسي است.
اگر از روي اينترنت بروز مي‌كنيد و یا از cd ها و بسته‌هاي نرم افزاري آماده در بازار ،از اصل بودن آنها اطمينان حاصل كنيد.
2) تا جاي ممكن در مورد e-mail attachment ها محتاط باشيد. چه در دريافت e-mail و چه در ارسال آنها.
3) هميشه ويندوز خود را در حالت show file extensions قرار دهيد.
اين گزينه در منوي Tools/folder option/view با عنوان “Hide file extensions for known file Types” قرار داردكه به صورت پيش فرض اين گزينه تيك خورده است، تيك آنرا برداريد.
4) فايلهاي attach شده با پسوندهاي SHS و VBS و يا PIF را هرگز باز نكنيد. اين نوع فايلها در اكثر موارد نرمال نيستند و ممكن است حامل يك ويروس و يا كرم باشند.
5) هرگز ضمائم دو پسوندي را باز نكنيد.
email attachment هايي با پسوندهایی مانند Neme.BMP.EXE و يا Name.TxT.VBS و …
6) پوشه‌هاي موجود بر روي سيستم خود رابجز در مواقع ضروري با ديگر كاربران به اشتراك نگذاريد . اگر مجبور به اين كار هستيد، اطمينان حاصل كنيد كه كل درايو و يا شاخه ويندوز خود را به اشتراك نگذاشته اید.
7) زماني كه از كامپيوتر استفاده نمي‌كنيد كابل شبكه و يا مودم را جدا كرده و يا آنها را خاموش كنيد.
8) اگر از دوستي كه به نظر می رسد ناشناس است ایمیلی دريافت كرديد قبل از باز كردن ضمائم آن حتماً متن را چند بار خوانده و زماني كه مطمئن شدید از طرف يك دوست است ، آنگاه سراغ ضمائم آن برويد.
9)توصیه می شود فايلهاي ضميمه شده به ايميل‌هاي تبليغاتي و يا احياناً weblink هاي موجود در آن‌ها را حتي الامكان باز نكنيد.
10) از فايلهاي ضميمه شده‌اي كه به هر نحوي از طريق تصاوير و يا عناوين خاص، به تبلیغ مسائل جنسي و مانند آن می پردازند ، دوري كنيد. عناويني مانند porno.exe و يا pamela-Nude.VBS كه باعث گول خوردن كاربران مي‌شود.
11) به آيكون فايلهاي ضميمه شده نيز به هيچ عنوان اعتماد نكنيد. چرا که ممكن است كرمهايي در قالب فايل عكس و يا یک فایل متني فرستاده شود ولي در حقيقت اين فايل يك فايل اجرائي بوده و باعث فريب خوردن كاربر مي‌شود.
12)در massenger هايي مانند IRC، ICQ و يا AOL به هيچ عنوان فايلهاي ارسالي از جانب كاربران ناشناس on-line درchat system ها را قبول (accept) نكنيد.
13) از Download كردن فايل از گروه‌هاي خبري همگاني نیز پرهيز كنيد.(usenet news) زيرا اغلب گروه‌هاي خبري خود يكي از علل پخش ويروس می باشند .

راه‌اندازی شبکه‌های بی‌سیم در ابتدا با ظهور استاندارد wifi802.11 و نسخه‌های a، b و g آن آغاز شد. استفاده از استانداردهای یاد شده به کاربران رایانه‌های مختلف امکان می‌داد تا به صورت بی‌سیم با هم ارتباط برقرار کنند و حتی به شبکه اینترنت هم متصل شوند.
اما این روزها خبر از تدوین استاندارد جدیدی برای شبکه‌های بی‌سیم توسط شرکت اینتل به گوش می‌رسد. استاندارد مذکور موسوم به Wimax 802.16 نسل جدید شبکه‌های بی‌سیم را سازمان خواهد داد. استفاده از استاندارد یاد شده سرعت ارتباطات بی‌سیم را به نحو چشمگیری افزایش داده و حجم اطلاعات رد و بدل شده در شبکه‌های اطلاع‌رسانی محلی را نیز بالا می‌برد.
استفاده از Wimax فعلا برای عموم ممکن نیست، اما مدافعان هیجان زده آن در مورد مزایایش ادعاهای

	" قرار است تا کاربران رایانه‌های نوت‌بوک از اواخر سال آینده و مالکان رایانه‌های جیبی و PDA از اواخر سال 2007 بتوانند از این فناوری منحصر به فرد بهره‌مند شوند... "

فراوانی می‌کنند؛ ارزان بودن تجهیزات مورد نیاز، قابلیت به کارگیری ساده، سرعت بالای انتقال اطلاعات که به 70 مگابیت در ثانیه هم می‌رسد و از همه مهمتر برد که شبکه بی‌سیم که معادل با 50 کیلومتر است، از جمله مزایای Wimax نسبت به wi-fi است. بسیاری از کارشناسان این فناوری بی‌سیم را راهی مناسب و به صرفه برای انتقال اطلاعات به فواصل دور دست می‌دانند. این در حالی است که برد فناوری بی‌سیم wi-fi از چندین متر فراتر نمی‌رفت.
Wimax نیز مانند wi-fi بیش از یک استاندارد دارد. 2 مدل اصلی این استاندارد به ترتیب، «بی‌سیم ثابت» 802.16REVD و «بی‌سیم نیمه‌سیار قابل کوچ» 802.16e نام دارند. استاندارد سوم به نام «بی‌سیم سیار» 802.20 به تازگی معرفی شده و انتظار می‌رود که در آینده ای نزدیک به عنوان استاندارد غالب و برتر صنایع مختلف برگزیده شود. استفاده از استاندارد به کاربران شبکه‌های بی‌سیم امکان می‌دهد تا در صورت ثابت بودن در یک محل به اینترنت متصل شوند، اما 2 استاندارد 802.16e و 802.20 به افرادی که در حال جابجایی هستند امکان استفاده از امکانات مشابهی را می‌دهد. با این حساب انتظار می‌رود که 2 استاندارد اخیر از مقبولیت و شهرت بیشتری برخوردار شوند. مزیت دیگر استاندارد 802.16 Revd آن است که کاربران آن ضرورتا نباید در تیررس ایستگاه‌های پرسرعت بی‌سیم قرار داشته باشند و به عبارت دیگر وجود موانع و عوارض طبیعی و غیرطبیعی ارتباط بی‌سیم کاربر این استاندارد را مختل نخواهد کرد.
انتظار می‌رود تا ظرف یکی، دو سال آینده بسیاری از کامپیوترهای لپ‌تاپ به جای فناوری بی‌سیم wi-fi به فناوری wimax مجهز شده و از مزایای گسترده و بخصوص برد فراوان آن بهره‌مند شوند.
در فناوری wimax به جای نقاطی موسوم به Hotspot که در فناوری wi-fi به نوعی ساطع‌کننده امواج بی‌سیم برقرارکننده اتصال با اینترنت بودند، از محوطه‌هایی موسوم به «hot zones» استفاده می‌شود که گستردگی و شعاع نفوذ بیشتری دارند. با توجه به همپوشانی این ایستگاه‌ها، کاربران دیگر مجبور به ثابت ماندن در یک نقطه برای اتصال به شبکه نیستند و با خیالی آسوده می‌توانند ضمن قدم زدن یا حتی مسافرت درون‌شهری از خدمات متنوع اینترنتی بهره ببرند. این بدان معناست که شما اینترنت را همیشه در جیبتان خواهید داشت.
مقامات شرکت اینتل اظهار امیدواری کرده‌اند که دسترسی به wimax ثابت تا پایان سال جاری و بهره‌مندی از استانداردهای wimax بسیار تا پایان سال 2006 میلادی امکانپذیر شود.
همچنین قرار است تا کاربران رایانه‌های نوت‌بوک از اواخر سال آینده و مالکان رایانه‌های جیبی و PDA از اواخر سال 2007 بتوانند از این فناوری منحصر به فرد بهره‌مند شوند.
در حال حاضر تعدادی از شرکت‌های دست‌اندرکار فناوری برای نصب امکانات مورد نیاز برای استفاده از این فناوری در حال مذاکره هستند. به عنوان مثال شرکت آلکاتل ساخت تجهیزات مبتنی بر استاندارد 802.16REVD را آغاز کرده و به گفته مقامات این شرکت با این کار درصدد جلب نظر صاحبان مشاغل کوچک و متوسط است. انتظار می‌رود تا تلاش‌های آلکاتل در این حوزه تا اواسط سال 2006 به نتیجه برسد.
بد نیست در پایان به این نکته هم اشاره کنیم که اقبال wimax منحصر به آمریکا نیست و در آسیا، کشورهای سنگاپور و ژاپن به پیشتازان استفاده از این فناوری مبدل شده‌اند.